Көлікті брендтеу деген не және көліктегі жарнамаға рұқсат керек пе

Атыраудағы ауыз су жеткізу қызметі үш жаңа фургон сатып алып, оларды аулаларда танитын болсын деп шешті делік: бүйірінде логотип, телефон және үлкен тамшы. Алғашқы эскизге дейін-ақ сұрақтар туындайды. Баннер сияқты хабарлама беру керек пе, әйнекке пленка жапсыруға бола ма және бірнеше жылдан кейін фургондарды сатқанда бояуы не болады?

Көлікті брендтеу — компания жарнамасын көлік шанағына орналастыру: жапсырмалар, басылған пленкамен ішінара немесе толық жапсыру. Оған рұқсат та, әкімдікке хабарлама да керек емес, сыртқы жарнама ақысы алынбайды («Жарнама туралы» Заңның 12-бабы). Көлік иесімен шарт жасасу қажет, ал алдыңғы әйнек пен алдыңғы бүйір әйнектерге пленка жапсырмайды.

Көліктегі жарнамаға рұқсат керек пе

Көлікке орналастырылатын жарнамаға бөлек бап арналған, бизнес үшін ондағы басты ереже мынадай:

«Жарнаманы көлік құралдарында орналастыру сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру туралы хабарлама жібермей және сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін ақы алынбай жүзеге асырылады» (мағыналық аударма) — «Жарнама туралы» Заңның 12-бабы

Сол бап екі шарт қояды. Жарнама жол жүрісі қауіпсіздігі қағидаларын сақтай отырып және көлік құралдарының меншік иелерімен, оларға басқа заттық құқықтары бар тұлғалармен жасалған шарттар негізінде орналастырылады. Жеткізу қызметі фургондарды лизингке алса немесе жалға алса, олардың меншік иесі басқа. Жапсырмас бұрын лизинг компаниясының немесе жалға берушінің жазбаша келісімін алыңыз не шарттан мұндай безендіруге рұқсат беретін тармақты табыңыз.

Ерекшелікті де білген жөн. Автомобильге тіркелмей бөлек тұрған тіркемелер мен жартылай тіркемелердегі және көлік құралдарының макеттеріндегі жарнаманы заң көліктегі жарнама деп санамайды. Оны «Жарнама туралы» Заңның 11-бабы бойынша, сыртқы жарнама ретінде хабарламамен және ақымен орналастырады. Трасса бойында апталап тартқышсыз тұрған брендтелген тіркеме заң бойынша енді жарнама конструкциясы болып саналады. Заң макет деп көлік құралының кішірейтілген, үлкейтілген немесе табиғи өлшемдегі үлгісін атайды, сондықтан дүкеннің қасында тұрған дөңгелекті алып бөтелке де 11-бапқа жатады.

Көлікке не жазады және қай тілде

Жапсыруға жарнаманың мазмұнына қойылатын жалпы талаптар қолданылады. Қазақ тіліндегі мәтін міндетті, орыс және басқа тілдерді жарнама беруші өз қалауымен қосады («Жарнама туралы» Заңның 6-бабының 2-тармағы). Бүйірінде бір бөтелке судың бағасы көрсетілсе, оны теңгемен жазады (сол баптың 4-1-тармағы). Жарнаманың мазмұны мен тіл талаптарының сақталуына жарнама беруші, яғни жеткізу қызметі, жауап береді (20-бап). Макетті цехтың дизайнері салса да, қазақша мәтінді оқып тексеру соның міндеті.

Заң бойынша сыртқы жарнама жол белгілеріне ұқсамауы және жүргізушілердің көзін шағылыстырмауы тиіс (11-баптың 1-2-тармағы). Формалды түрде бұл норма сыртқы жарнамаға арналып жазылған, бірақ көлікте де оны сақтаған жөн: белгі пішініндегі жарық шағылыстыратын элементтерді және жолда ескерту ретінде қабылданатын қызыл-ақ үшбұрыштарды жасамаңыз.

Көліктің әйнегіне пленка жапсыруға бола ма

ІІМ Әкімшілік полиция комитеті 2024 жылы алдыңғы бүйір әйнектерді күңгірттеуге бұрынғыдай тыйым салынғанын, тек жарық өткізгіштігі кемінде 70% зауыттық күңгірттеуге рұқсат етілетінін түсіндірген. Бұл түсіндірмені Lada.kz келтірген. Әйнектегі логотипі бар пленка оны күңгірттеу сияқты қараңғылатады, сондықтан алдыңғы әйнек пен алдыңғы бүйір әйнектерге тиіспейді.

Артқы әйнек пен артқы бүйір әйнектерді пайдаланғыңыз келеді: фургонда бұл тегіс әрі көзге түсетін алаң. Әйнекке арналған перфорацияланған пленка шығарылады, ол арқылы ішінен көше көрінеді. Оның сіздің көлігіңіздің нақты әйнегіне жарамды-жарамсыздығы туралы ашық дереккөздерде біржақты түсіндірме жоқ. Мердігерден сұрап, басар алдында әкімшілік полициядан нақтылаңыз, бекеттегі алғашқы тоқтатудан кейін емес.

Не таңдау керек: жапсырма, ішінара немесе толық жапсыру

Нұсқалар пленканың аумағымен, көліктің сыртқы түрімен және алғанда қаншалықты әуре болатынымен ерекшеленеді.

Семейдегі бір жеңіл көлігі бар кондиционер жөндеуші шеберді елестетейік. Толық жапсыру оған артық шығын. Алдыңғы есіктер мен жүксалғышқа жапсырмалар жеткілікті: екі тілде ірі етіп «Кондиционер жөндеу» деген жазу және телефон нөмірі. Көлік цехта азырақ тұрады, ал сатқанда жапсырмаларды алу оңайырақ.

Су жеткізу қызметінің жағдайы басқа. Үш фургон бірдей көрініп, алыстан танылуы керек, сондықтан оған бүйірлер мен артқы есіктерді бір суретпен ішінара жапсыру жарайды.

Пленка, басу және шанақ үлгісі

Жапсыруға құйма және каландрленген пленкалар қолданылады. Құйма пленкалар жұқарақ және күрделі иілімдерге жақсырақ жатады: доңғалақ аркалары, бедерлер, бамперлер. Каландрленгендері арзанырақ, тегіс беттер мен қарапайым жапсырмаларға жарайды. Мердігерден шанақтың әр бөлігіне қандай пленка алатынын және неге екенін сұраңыз.

Басылған пленканы ламинациямен жабады: ол суретті күннен, жуудан және ұсақ сызаттан қорғайды. Басылған пленкамен жапсыру сметасында ламинация болмаса, мердігерден оны немен алмастырғанын түсіндіруді сұраңыз.

Нәтиже көбіне дайындыққа байланысты. Шанақты жуып, майсыздандырады, жылы жабық бөлмеде жапсырады: көшеде, шаң мен суықта пленка нашар жатады. Жеткізуді жоспарлау үшін фургондарыңызды қайда жапсыратынын және әрқайсысы цехта қанша күн тұратынын біліп алыңыз.

Пленканы алуды бірден талқылаңыз. Зауыттық бояудан пленканы ұқыпты алса, әдетте із қалмайды. Бөлшек қайта боялған болса, бояу пленкамен бірге көшіп кетуі мүмкін. Мұндай жерлерді жапсырудан бұрын мердігерге көрсетіңіз, ал пайдаланылған көліктің сатушысынан олар туралы сұраңыз.

Макетті нақты модель мен шығарылған жылдың үлгісі бойынша салады: бір модельдің әр жылғы нұсқасында есіктер, тұтқалар мен молдингтер әртүрлі орналасуы мүмкін. Мердігерде сіздің көлігіңіздің дәл үлгісі бар ма, әлде өлшеу керек пе, сұраңыз. Үш бірдей фургонға бір үлгі жетеді, ал әртүрлі көліктер үшін суретті әрқайсысына бейімдеуге тура келеді.

Жүріп бара жатқанда оқылатын макет

Көлікті бірнеше секунд қана көреді: бағдаршамда, аулада, артқы көрініс айнасында. Осы уақытта адам сіздің немен айналысатыныңызды және сізбен қалай байланысуға болатынын түсініп үлгеруі керек. Су жеткізу үшін бұл «су» деген сөз немесе танымал тамшы және көшенің арғы бетінен көрінетін цифрлармен жазылған телефон нөмірі.

Қызметтер тізімін, мекенжайды және жұмыс уақытын жүріп бара жатқанда ешкім оқымайды. QR-кодтың мағынасы көлік тұрғанда адамдар жақындайтын жерде ғана бар: артқы есіктерде, бөтелке беретін жерде. Парктегі барлық көлікті бірдей безендіріңіз, әйтпесе адамдар оларды бір компаниямен байланыстырмайды.

Қазақша мәтінді бөлек тексеріңіз. Қарпіңізде «ә», «ғ», «қ», «ң», «ө», «ұ», «ү», «һ», «і» әріптері болуы керек, олар басқа әліпбилердің ұқсас таңбаларымен алмастырылмауы тиіс. Пленка басылғанға дейін мәтінді тілді еркін меңгерген адамға оқытыңыз.

Көлікті брендтеу қанша тұрады

Көліктің суретінсіз мердігер жапсыру бағасын тек шамамен айта алады. Қорытынды бірнеше құрамдас бөліктен жиналады:

• аумақ: жапсырмалар, бүйір немесе бүкіл шанақ;
• шанақтың күрделілігі: иілімдер, тұтқалар, молдингтер, рейлингтер;
• әр бөлікке арналған пленка түрі;
• басу және ламинация;
• ескі пленка болса, оны алу;
• шұғылдық.

Сметаларды салыстыруға болатындай етіп, барлық мердігерге бірдей мәлімет жіберіңіз: маркасын, моделін, шығарылған жылын, көліктің төрт жағынан түсірілген суретін және қалаған безендірудің эскизін немесе сипаттамасын.

Жапсырылған көлікті қалай қабылдау керек

Көлікті күндізгі жарықта қарап, айналып шығыңыз. Мыналарға назар аударыңыз:

1. Пленка астындағы көпіршіктер мен көтеріліп тұрған шеттер, әсіресе доңғалақ аркалары мен бамперлерде.
2. Шанақ қырларындағы жіктер: олар тегіс жатуы және дәл иілімнен басталмауы керек.
3. Есіктер арасындағы суреттің сәйкестігі: есік ойығы бөлген тамшы есіктер жабық тұрғанда біріктірілуі керек.
4. Тұтқалар, шамдар мен құлыптардың айналасындағы кесінділер: ұқыпты, бояуды тілмеген.
5. Алдыңғы әйнектер: оларда пленка мен желім қалмаған.

Бірнеше күннен кейін көлікті тағы бір рет қараңыз. Ақаулардың бір бөлігі алғашқы сапарлар мен жуудан кейін білінеді: шеттері көтеріледі, күнде ұсақ көпіршіктер пайда болады. Қайта қарауды алдын ала келісіп, шартқа мердігердің пленканың көшуіне берілетін кепілдігін, оның мерзімін және жүгіну тәртібін жазыңыз.

Жапсырылған пленканы қалай күтеді және көлікті қалай жуады

Пленка жолдан гөрі жуу орнында жиі бүлінеді. Жапсырғаннан кейінгі алғашқы күндері көлікті жумайды: мердігерден оның пленкасымен қанша күтуге болатынын сұраңыз. Кейін қолмен немесе жанасусыз жуу жарайды, бірақ жуушы жоғары қысымды ағынды пленканың шетіне және жіктерге бағыттауға, ал қатты щеткамен жиектерін ысқылауға болмайтынын білуі керек. Мұны жүргізушілерге және парк баратын жуу орнына ескертіңіз.

Абразивті жылтыратқыштар, еріткіштер және агрессивті химиясы бар битум кетіретін заттар ламинацияны жылтырымен бірге алып кетуі мүмкін. Автохимия сатып алмас бұрын мердігерден оның пленкасына не қолдануға болатынын нақтылаңыз. Құс саңғырығы мен ағаш шайырын жоғарғы қабатқа сіңіп кетпей тұрып бірден жуыңыз.

Қыста жапсырылған бүйірлердегі мұз бен қарды жұмсақ щеткамен сыпырады, ал қырғышты әйнекке қалдырады. Жазда мүмкіндігінше көлікті көлеңкеге қояды: күнде басылған сурет тезірек оңады, ал үш фургонның біреуінде бұл бірден байқалады.

Мердігерден макет файлын сұрап, сақтап қойыңыз. Шағын апаттан немесе металға дейін жеткен сызаттан кейін бүкіл бүйірді емес, бір есікті қайта басып, қайта жапсырады, ал сурет парктегі қалған көліктермен сәйкес келеді.

Атыраудағы су жеткізу қызметі не істейді

Үш фургонға қайта оралайық. Қызмет әкімдікке хабарлама бермейді және сыртқы жарнама ақысын төлемейді: бұл көліктегі жарнама. Фургондар лизингке алынған, сондықтан ол ең алдымен лизинг компаниясының жазбаша келісімін алады.

Алдыңғы әйнек пен алдыңғы бүйір әйнектер таза қалады, ал артқы есіктердегі перфорацияланған пленка туралы иесі басар алдында мердігерден де, полициядан да сұрайды. Макетті модель мен шығарылған жылдың үлгісі бойынша салады: тамшы мен телефон ірі, қазақша мәтін оқылып тексерілген. Фургондарды күндіз қабылдайды, ал бір аптадан кейін, алғашқы жуудан соң, тағы бір рет қарайды.